Amsterdam, Sporen van Suiker
In de bekroonde documentaire ‘Amsterdam, Sporen van Suiker’ ontrafelen tv-persoonlijkheid Noraly Beyer en rapper Typhoon (Glenn de Randamie) hun familiegeschiedenis, getekend door de slavernij, terwijl kunstenaar Patricia Kaersenhout het publiek aanzet tot reflectie over slavernij.
Als tiener was Noraly Beyer verrast toen ze ontdekte dat haar meisjesnaam Oostvriesland op de gevel van een Amsterdams pakhuis aan het Damrak stond. In oude archieven in Suriname ontdekte ze de oorsprong van de naam. Patricia Kaersenhout ontdekte dat suiker en bloed veel met elkaar te maken hebben. Ze verwerkte dit in een aangrijpend kunstwerk. Typhoon ontdekt een bijzonder verhaal in zijn stamboom. De rapper voelt een diepe emotionele band met zijn voorouders en uit dit in zijn muziek.
Amsterdam speelde een belangrijke rol in het bestuur van de koloniën en in de handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen via de WIC (West-Indische Compagnie). Het stadsbeeld draagt vele tastbare sporen die terugvoeren naar deze periode. De Black Heritage Tours neemt het publiek mee naar deze plekken. Aan de hand van persoonlijke verhalen onderzoekt de documentaire de gedeelde geschiedenis van Suriname en Nederland. Hoe zijn de transatlantische slavenhandel en slavernij verankerd in het Nederlandse collectieve geheugen? Hoe beïnvloedt het verleden ons heden?
Poetry is an Island, Derek Walcott
Een portret van de dichter, toneelschrijver en beeldend kunstenaar Derek Walcott uit Saint Lucia.
Centraal in deze documentaire staan twee geselecteerde gedichten uit het werk van Derek Walcott. Deze gedichten vormen de leidraad voor Walcotts gedachten en gevoelens over zijn leven en zijn afkomst als Caribische man. De film bevat unieke beelden van Walcott in zijn persoonlijke omgeving en toont plaatsen die betekenisvol voor hem waren tijdens zijn jeugd als zoon van een alleenstaande moeder, nadat zijn vader op jonge leeftijd overleed.
De film bezoekt de Nobelprijswinnaar in zijn geboorteland en neemt zijn beroemde gedicht 'Love after Love' als uitgangspunt, waarmee hij reflecteert op zijn leven. Een minder bekend gedicht neemt ons mee naar Amsterdam en de stad Delft in Nederland, waar Walcott reflecteert op zijn ‘Nederlandse erfgoed’.
Drie Vrouwen
Regisseur Ida Does volgt erfgoeddeskundige Valika Smeulders, wintipriesteres Marian Markelo en onderzoekster Ellen-Rose Kambel. Allen verdiepen zij zich op eigen wijze in het koloniale verleden van Nederland. Wat zie en hoor je als je dwaalt langs eeuwenoude Europese schilderijen met Afrikaans kindslaven? Welke verhalen liggen verborgen achter eeuwenoude Haagse gevels? En wat is de betekenis van dit alles voor de Nederlandse identiteit?
Moeder Suriname
Moeder Suriname is een aangrijpende documentaire die uniek archiefmateriaal gebruikt om het levensverhaal van een Surinaamse wasvrouw, geïnspireerd door Tessa’s grootmoeder Fansi, te vertellen. Het levensverhaal beslaat de periode van de afschaffing van de slavernij in 1863 tot de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975.
Fansi’s verhaal begint in een verlaten dorp waar ze als huisslaafje opgroeide, nadat zij is afgestaan door haar witte moeder en zwarte vader. Wanneer Fansi zelf op jonge leeftijd moeder wordt en wordt verlaten door haar man, verhuist ze naar Paramaribo om haar kinderen een betere toekomst te bieden. Als alleenstaande moeder vecht zij er hard voor om haar kinderen betere kansen te bieden. Wanneer haar kinderen naar Nederland vertrekken blijft ze alleen achter, niet klaar om Suriname te verlaten. Pas in haar laatste levensjaren maakt ze zelf de oversteek naar Nederland en ervaart ze de ontworteling van haar moederland.
I Am the River, the River Is Me
De Whanganui Rivier in Aotearoa/Nieuw Zeeland kreeg in 2017 als eerste rivier ter wereld dezelfde rechten als de mens. Dit was het resultaat van een ruim 150 jaar lange juridische strijd van de Maori, die de rivier zien als hun voorouders, als een onverdeelbaar en spiritueel wezen.
Ned Tapa, de Maori voogd van de rivier, neemt de filmmakers, internationale watervertegenwoordigers en activisten mee op een vijfdaagse kanotocht op de indrukwekkende rivier. Terwijl rivier en reizigers organisch samen stromen, is er zowel lichtheid, humor, als ruimte voor heling van de echo’s van het koloniale verleden.
I Am The River, The River Is Me is meer dan een reis door een adembenemend landschap en een samenleving die zo ver af lijkt te staan van het kapitalisme en individualisme – het is een oproep om waardesystemen ten aanzien van natuur en gemeenschap te herzien in het belang van al het toekomstig leven op aarde.
Shabu
De veertienjarige Shabu is een lieve, creatieve en streetsmart puber uit Rotterdam-Zuid. Nadat hij tijdens een joyride de auto van zijn oma total loss rijdt, is zijn hele familie boos op hem.
Hij heeft één zomer de tijd om het goed te maken, voordat zijn oma weer terugkomt van haar vakantie in Suriname. Hij zal dus aan het werk moeten in de vakantie. Zijn moeder stelt voor dat hij ijslolly’s gaat verkopen om met de opbrengsten de schade te betalen, maar dat zet geen zoden aan de dijk.
Shabu bedenkt een andere oplossing waarbij hij zijn muzikale talent én geld verdienen kan combineren tijdens de zwoele zomer waar hij van wil genieten. Zou het lukken om zijn familie, maar vooral zijn oma, weer trots te maken?
Het levendige verhaal en de speelse montage van de film zetten de tegenstellingen van het puberleven extra aan: ongepolijst als het leven rauw is, en een beetje opgepoetst wanneer het moet blinken. Shabu, van regisseur Shamira Raphaëla (Lenno en de maanvis, De Waarheid over mijn vader) won de IDFA Award for Best Youth Film.
Vrede, herinneringen aan Anton de Kom
Deze bekroonde documentaire vertelt het verhaal van de Surinaamse schrijver en antikoloniale strijder Anton de Kom (1898-1945).
Drie kinderen van Anton de Kom zijn de belangrijkste verhalenvertellers. Hun herinneringen geven een intiem en persoonlijk beeld van de persoon die hun vader was en het bijzondere leven van het gezin.
Als auteur van het boek 'Wij Slaven van Suriname' (1934) was De Kom een stoutmoedig denker en pionier. Als antifascist in het ondergrondse verzet tegen de Duitse bezetter trotseerde hij de terreur van de nazi's. De documentaire bevat historische beelden uit het familiearchief en uit internationale oorlogsarchieven.
Alledaagse waardigheid
Filmmaker Ida Does duikt in het baanbrekende werk van wetenschapper Philomena Essed (Utrecht, 1955), in haar revolutionaire boek 'Alledaags Racisme' uit 1984 en de manier waarop ze voor de huidige generatie wetenschappers en activisten een inspiratiebron is.
Met 'Alledaags Racisme' trok Essed wereldwijd de aandacht. Door racisme in ons dagelijks leven te ontleden en aan het licht te brengen, heeft ze de weg geëffend voor een intersectionele benadering waarmee we racisme in de samenleving beter kunnen herkennen en uiteindelijk kunnen uitdagen.
Ida Does gaat op een prikkelende reis met gerenommeerde activisten, academici, kunstenaars en de volgende generatie studenten. Door deze gesprekken ontrafelt ze de verstrekkende impact van alledaags racisme en brengt de film de dringende noodzaak tot verandering aan het licht.
